Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ
Χριστόδουλος Μέσης, Νευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος Επιτροπής Εποπτείας και Προστασίας Δικαιωμάτων Ψυχικά Ασθενων
Ο νόμος του 1997 για ψυχιατρική νοσηλεία
Ψυχιατρικά Κέντρα :
- Συνήθη
- Ασφαλή
ΣΥΝΗΘΗ ΚΕΝΤΡΑ (Ανοικτά)
Εισαγωγή :
- Αίτηση ασθενούς
- Συγκατάθεση ψυχιάτρου (μέχρι δύο μήνες)
- Γνωμάτευση ψυχιάτρου
- Γνωμάτευση άλλου γιατρού
- Άμεση ενημέρωση Επιτροπής (μέχρι 72 ώρες )
ΑΣΦΑΛΗ ΚΕΝΤΡΑ (κλειστά)
- Άτομα με σοβαρή ψυχική διαταραχή
Εισαγωγή :
- Με διάταγμα δικαστηρίου
- Αίτηση προσωπικού αντιπροσώπου η κοιν. λειτουργού η αστυνομικού
- Έκθεση ψυχιάτρου
- Αίτηση ασθενούς
- Συγκατάθεση ψυχιάτρου
Διάταγμα Δικαστηρίου
- Για προσωρινή νοσηλεία 28 ημερών που μπορεί να μετατραπεί σε διαρκή νοσηλεία (δύο μηνών που ανανεώνεται)
- Ενημέρωση της Επιτροπής Εποπτείας από το Δικαστήριο
Διάταγμα Εξέτασης
- Σε περιπτώσεις σοβαρής ψυχικής διαταρσχής που αρνούνται να εξετασθούν μπορεί να εκδοθεί διάταγμα εξέτασης με την ίδια πιό πάνω διαδικασία
ΜΟΡΦΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑ
- Προαιρετική (Συνήθη και ασφαλή κέντρα)
- Υποχρεωτική (Μόνο σε ασφαλή κέντρα)
- Με συγκατάθεση δύο γιατρών, τουλάχιστον ο ένας ψυχίατρος (Μόνο για 72 ώρες σε σύνηθες κέντρο και άμεση ενημέρωση της Επιτρπής)
Ο ρόλος της Αστυνομίας
- Υποβάλλει αίτηση για έκδοση διαταγμάτων δικαστηρίου
- Έχει την ευθύνη για εκτέλεση του διατάγματος και της μεταφοράς ασθενή
- Συλλαμβάνει άτομα με σοβαρή ψυχική διαταραχή που διαταράσσουν τη δημόσια τάξη και τα μεταφέρει σε ασφαλή χώρο για τα περαιτέρω
Ομάδα αντιμετώπισης κρίσεων (crisis intervention team)
- Πολυθεματική ομάδα (ψυχίατρος, νοσηλευτής, κοιν. λειτουργός κ.α.)
- Επεμβαίνει άμεσα σε οξέα επεισόδια στην κοινότητα
- Προλαμβάνει επιδείνωση
- Μειώνει την ανάγκη εισαγωγής η επανεισαγωγής
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ
- Η προαιρετική νοσηλεία τερματίζεται όποτε το ζητήσει ο ασθενής
- Κατά την έκδοση διατάγματος έχει δικαίωμα να ακουσθεί και να συνοδεύεται από γιατρό και δικηγόρο
- Έχει δικαίωμα ελεύθερης επικοινωνίας με οποιοδήποτε πρόσωπο εκτός Κέντρου υπό προϋποθέσεις
- Έχει δικαίωμα πρόσβασης στο φάκελλο νοσηλείας υπό προϋποθέσεις
- Θεωρείται αδίκημα η κακομεταχείρηση η παραμέληση του
- Θεωρείται αδίκημα η εφαρμογή παρεμβατικής θαραπείας (ΗΣΘ) χωρίς τη συγκατάθεση του ιδίου η του προσωπικού αντιπροσώπου του
- Καταργείται ο όρος «πιστοποιημένος ασθενής» και επανακτά όλα τα δικαιώματα του (εκλογικά,διαχειριστικά, γονικά κ.α.)
- Έχει δικαίωμα να αρνηθεί οποιαδήποτε θεραπεία κατά τη διάρκεια υποχρεωτικής νοσηλείας
ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ
Η Επιτροπή διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Αποτελείται από πρόεδρο και 7 μέλη, εκπροσώπους φορέων :
ΠΙΣ, Υπουργείο Υγείας, Δικηγορικό Σύλλογο, Σύνδεσμο Ψυχολόγων, Σύνδεσμο Νοσηλευτών, Σύνδεσμο Κοιν. Λειτουργών, Εισαγγελία και Εθελοντικές Οργανώσεις Ψυχικής Υγείας
ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Τόσο ο Νόμος όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων (CPT) τονίζουν την ανάγκη ανεξαρτησίας της Επιτροπής καθώς και της απόκτησης δικών της πόρων, γραφείων, υπαλλήλων και άλλων διευκολύνσεων.
Δυστυχώς αυτό δεν έχει υλοποιηθεί πλήρως !
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
- Συμβουλευτικός προς τον Υπουργό Υγείας και όχι εκτελεστικός
- Παρακολουθεί την εφαρμογή του νόμου και προβαίνει σε τροποποιήσεις
- Επιθεωρεί τα Ψυχιατρικά Κέντρα σε προγραμματισμένες και μη επισκέψεις
- Επισκέπτεται Κεντρα παροχής εξωνοσοκομειακής φροντίδας
- Εξετάζει παράπονα ασθενών και συγγενών
- Ενημερώνεται για την εισαγωγή ασθενών και δίνει την έγκριση της για συνέχιση της νοσηλείας τους σε κάποιες περιπτώσεις
- Καταρτίζει μητρώο ιδρυμάτων, σωματείων, υπηρεσιών και οργανώσεων ψυχ. υγείας
ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
- Τροποποίηση νομοθεσίας 2003 και 2007
- Επισκέψεις σε Κέντρα άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ελλάδα, Ιταλία και Γερμανία)
- Εκδόσεις ενημερωτικών φυλλαδίων τόσο στην Ελληνική όσο και στην Αγγλική
- Τοποθέτηση κουτιών παραπόνων στους θαλάμους των Κέντρων που ανοίγουμε σε τακτά διαστήματα
- Διοργάνωση Ημερίδων με διακεκριμένους ομιλητές από την Κύπρο και το εξωτερικό
- Προώθηση σωστής αντιμετώπισης αδικοπραγούντων ψυχικά ασθενών
- Έρευνες με αποτελέσματα που ανακοινώνονται σε τοπικά και διεθνή συνέδρια (γηροκομεία,ψυχιατρείο)
- Δημιουργία Ιστοσελίδας στα Ελληνικά και Αγγλικά
ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ
- Θάλαμος ασφαλούς (κλειστής) νοσηλείας στα νοσοκομεία Λεμεσού και Λευκωσίας
- Ενδιάμεσες δομές (ξενώνες, οικοτροφεία εργαστήρια κ.α.) για κοινωνική επανένταξη και εργασιακή αποκατάσταση
- Ομάδα για αντιμετώπιση κρίσεων στην κοινότητα
- Νοσηλεία αδικοπραγούντων ψυχικά ασθενών
- Μονάδα νοσηλείας παιδιών και εφήβων
- Ενημέρωση με σφήνες στα ΜΜΕ