Αποκατάσταση Ατόμων με Χρόνια Ψύχωση: Πριν και Μετά

Δρ Στέλιος Γεωργιάδης, AFBP’sS, C.Psychol. Κλινικός Ψυχολόγος

Ο θεσμός της αποϊδρυματοποίησης χρόνιων ψυχιατρικών ασθενών και η επανένταξη τους στην κοινότητα αποτελεί ίσως το σημαντικότερο βήμα στην σύγχρονη ψυχιατρική αναφορικά με την καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε αυτή την ομάδα ατόμων. Η επιτυχής επανένταξη τους όμως βασίζεται και σε σειρά δεξιοτήτων τις οποίες πρέπει να έχουν ή να επανακτήσουν ούτως ώστε η μεταφορά τους στην κοινότητα να αποτελεί πραγματική αλλαγή στο τρόπο ζωής τους και όχι απλά μετακόμιση του τόπου διαμονής τους. Στην περίπτωση του νοσοκομείου Αθαλάσσας, πριν την προσπάθεια επανένταξης χρόνιων ψυχιατρικών ασθενών στην κοινότητα, ομάδα ειδικών αποτελούμενη από κλινικούς ψυχολόγους, ψυχίατρο, εργοθεραπευτών και νοσηλευτών διεξήγαγαν μακροσκελή έρευνα αξιολόγησης όλων των ασθενών. Χρησιμοποιώντας σειρά ψυχομετρικών εργαλείων τα οποία χρησιμοποιήθηκαν επιτυχώς και σε άλλες χώρες, οι βασικοί στόχοι της έρευνας ήταν

(α) η συλλογή σειράς δημογραφικών στοιχείων

(β) η αξιολόγηση της κλινικής εικόνας των ασθενών, το επίπεδο δεξιοτήτων τους στους τομείς προσωπικής υγιεινής, καθημερινών οικιακών ασχολιών, επικοινωνίας, κοινωνικοποίησης και γενικής συμπεριφοράς, και

(γ) με βάση τα αποτελέσματα, να γίνουν συγκρίσεις με αντίστοιχες αξιολογήσεις του εξωτερικού και να γίνουν εισηγήσεις για μια ορθότερη αποκατάσταση και κατά προέκταση επανένταξη στη κοινότητα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι ενώ δημογραφικά το δείγμα είχε σημαντικές διαφορές από αντίστοιχες έρευνες που έγιναν στο εξωτερικό, οι ανάγκες εκπαίδευσης των χρόνιων ασθενών του νοσοκομείου Αθαλάσσας σε σειρά δεξιοτήτων πριν την μεταφορά τους στην κοινότητα ήταν παρόμοιες με τις ανάγκες χρόνιων ασθενών άλλων χωρών.

Σε ένα δεύτερο στάδιο, και πέντε χρόνια μετά την μεταφορά μεγάλης ομάδας ασθενών από το νοσοκομείο στην κοινότητα, η όλη ερευνητική διαδικασία επαναλήφθηκε με βασικό στόχο την μελέτη της ποιότητα ζωής των ασθενών στην κοινότητα και τον βαθμό επιτυχίας του θεσμού της αποϊδρυματοποίησης στην Κύπρο.